اوراق مشارکت ، اوراق بهادار بانام یا بی نامی است که به موجب این قانون به قیمت اسمی مشخص برای مدت معین منتشر می شود و به سرمایه گذارانی که قصد مشارکت در اجرای طرح های موضوع ماده " 1 قانون تحوه انتشار اوراق مشارکت " را دارند واگذار می گردد. دارندگان این اوراق به نسبت قیمت اسمی و مدت زمان مشارکت ، در سود حاصل از اجرای طرح مربوط شریک خواهند بود ".
سود اوراق مشارکت به صورت علی الحساب تعیین می شود و سود قطعی تنها پس از پایان دوران مشارکت قابل مطالبه خواهد بود. سود اوراق مشارکت ممکن است از سود سهام شرکت بیشتر یا کم تر یا برابر باشد.

ویژگی اوراق مشارکت :
- اوراق بهادار
- می تواند بانام یا بی نام باشد.
- با قیمت اسمی معین منتشر می شود.
- به منظور ایجاد سرمایه گذاری به صورت مشارکتی در طرح های زیر بنایی، تولیدی و ساختمانی است.

به موجب مواد 30 و 31 آیین نامه اجرایی قانون نحوه انتشار اوراق مشارکت ، در اوراق مشارکت قابل تبدیل با سهام ، شخص می تواند به جای دریافت اصل مبلغ و سود ، اوراق مشارکت خود را با سهام شرکت تبدیل نماید.
با انتشار این نوع اوراق، شرکت باید افزایش سرمایه دهد اما لازم نیست که در زمان تصمیم انتشار اوراق مشارکت ، اقدام به افزایش سرمایه نماید و می تواند در مهلتی که دارندگان این گونه سهام قصد تبدیل اوراق، با سهام شرکت را دارند افزایش سرمایه دهد. پس از صدور سهام جدید در نتیجه افزایش سرمایه ، سهامداران شرکت حقی نسبت به آن ندارند، زیرا حق دریافت سهام جدید شرکت ، برای دارندگان اوراق مشارکت قابل تبدیل با سهام است.
انتشار اوراق مشارکت قابل تبدیل با سهام به تصویب مجمع عمومی فوق العاده صاحبان سهام می رسد، زیرا انتشار این نوع اوراق با افزایش سرمایه همراه است و هر نوع تغییر سرمایه منحصراَ در صلاحیت مجمع عمومی فوق العاده می باشد.

    اوراق مشارکت قابل تعویض با سهام


مثلاَ شرکت آب ساز شمال، اوراق مشارکت قابل تعویض با سهام شرکت منتشر می نماید و پس از سررسید، به جای آن که سهام شرکت خود را به دارنده بدهد، سهام شرکت خود در شرکت راه ساز قزوین را به دارنده اوراق مشارکت قابل تعویض با سهام می دهد. به موجب ماده 29 آیین نامه اجرایی قانون نحوه انتشار اوراق مشارکت ، در این صورت ناشر یعنی همان شرکت آب ساز شمال موظف است حداقل به میزان اوراق مشارکت قابل تعویض، موجودی سهام شرکت های مذکور را تا سررسید نهایی اوراق مشارکت نگهداری نماید و به همین دلیل نیازی به افزایش سرمایه وجود ندارد. در مثال ما شرکت آب ساز شمال که صادر کننده اوراق مشارکت است ، سهام خود در شرکت راه ساز قزوین را تعویض می نماید، پس نیازی به افزایش سرمایه وجود ندارد.
تصمیم انتشار اوراق مشارکت قابل تعویض با سهام ، باید به تصویب مجمع عمومی عادی برسد، زیرا منتج به افزایش سرمایه نمی شود.
هم اوراق قرضه قابل تبدیل با سهام و هم اوراق قرضه قابل تعویض با سهام ، با افزایش سرمایه همراه می باشد. طبق ماده 61 لایحه ، مجمع عمومی فوق العاده مقارن با اجازه انتشار اوراق قرضه قابل تعویض با سهام ، باید افزایش سرمایه شرکت را اقلاَ برابر مبلغ اوراق قرضه تصویب کند و هم چنین طبق ماده 69 لایحه ، مجمع عمومی فوق العاده در زمان تصمیم راجع به انتشار اوراق مشارکت قابل تبدیل با سهام ، باید اجازه افزایش سرمایه را به هیات مدیره بدهد.

    مرجع صدور مجوز برای انتشار اوراق مشارکت

امروزه با توجه به ماده 26 قانون بازار اوراق بهادار، صدور مجوز اوراق مشارکت دیگر با بانک مرکزی نمی باشد و در صلاحیت سازمان بورس است. اما مراجع مندرج در ماده 27 این قانون از کسب مجوز از سازمان بورس معاف هستند :